TMK Madde 400 – Aile meclisi

TMK Madde 400 metni

Vesayet daireleri / Özel vesayet / Aile meclisi

Madde 400

Aile meclisi, vesayet altındaki kişinin vasi olmaya ehil, denetim makamınca dört yıl için atanacak en az üç hısımından oluşur.

Vesayet altına alınanın eşi de aile meclisine üye olabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 400 gerekçesi

Madde yürürlükteki 350 nci madde arılaştırmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Maddede yürürlükteki metinden farklı olarak asliye mahkemesi yerine denetim makamı denilmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında yürürlükteki metinden farklı olarak uygulamada tereddütleri gidermek amacıyla "Karı ve koca, aile meclisine aza olabilir." hükmü yerine "Vesayet altına alınanın eşi de aile meclisine üye olabilir." hükmü konulmuştur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Özel vesayette vesayet makamının yerini alan aile meclisinin, denetim makamınca dört yıl için atanan en az üç hısımdan oluşacağını düzenler. Aile meclisi, özel vesayette sulh hukuk mahkemesinin yetki, görev ve sorumluluğunu üstlenen kuruldur (TMK m. 398/2).

Birinci fıkraya göre aile meclisi en az üç kişiden oluşur. Üyeler:

• Vesayet altındaki kişinin hısımları arasından seçilir,
• Vasi olmaya ehil olmalıdır,
• Denetim makamı, yani asliye hukuk mahkemesi tarafından dört yıl için atanır.

Vasi olmaya ehil olmak, kişide vasiliğe engel bir durumun bulunmaması demektir. Kısıtlılar, kamu hizmetinden yasaklılar veya haysiyetsiz hayat sürenler, menfaati vesayet altındaki kişinin menfaatiyle önemli ölçüde çatışanlar veya onunla aralarında düşmanlık bulunanlar vasi olamaz (TMK m. 418).

İkinci fıkraya göre vesayet altına alınan kişinin eşi de aile meclisine üye olabilir. Eş, kişinin hısımı sayılmadığından bu konuda açık bir hükme ihtiyaç duyulmuştur.

Aile meclisi üyeleri görevlerini gereği gibi yapacaklarına dair güvence vermek zorundadır (TMK m. 401). Aile meclisi görevini yapmazsa denetim makamı onu her zaman değiştirebilir (TMK m. 402).

Gerekçeye göre eski Medenî Kanundaki (743 sayılı Kanun) "asliye mahkemesi" ifadesi yerine "denetim makamı" ifadesi kullanılmış, eski metindeki "Karı ve koca, aile meclisine aza olabilir" hükmü, uygulamadaki tereddütleri gidermek için bugünkü biçimine getirilmiştir.