TMK Madde 397 – Kamu vesayeti
TMK Madde 397 metni
Vesayet daireleri / Kamu vesayeti
Madde 397
Kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamından oluşan vesayet daireleri tarafından yürütülür.
Vesayet makamı, sulh hukuk mahkemesi; denetim makamı, asliye hukuk mahkemesidir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 397 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 347 nci maddesini karşılamaktadır.
Sulh hukuk mahkemesi vesayet makamı, asliye hukuk mahkemesi ise denetim makamı olduğundan bu terimler tercih edilmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Kamu vesayetini yürüten makamları düzenler: Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir. Bu iki makam birlikte vesayet dairelerini oluşturur.
Kamu vesayeti, vesayetin mahkemeler eliyle yürütüldüğü olağan vesayet türüdür. Bunun karşısında, vesayetin istisnaî olarak bir aileye bırakıldığı özel vesayet yer alır (TMK m. 398–402).
Vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesi vesayet işlerinin asıl yürütücüsüdür. Örneğin:
- Vasi ve kayyım atar (TMK m. 413, 426, 427),
- Vasiyi denetler ve ondan hesap alır,
- Taşınmaz alım satımı, ödünç alma veya dava açma gibi önemli işlemlere izin verir (TMK m. 462).
Denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesi vesayet makamının üstünde ikinci bir güvence oluşturur. Evlât edinme, mirasın kabulü veya reddi, bir işletmenin devralınması gibi daha ağır sonuçlu işlemlerde vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni gerekir (TMK m. 463). Vesayet makamının yerinde görmediği vasilikten kaçınma veya atamaya itiraz istemleri hakkında da kararı denetim makamı verir (TMK m. 422, 424). Özel vesayeti kurmak ve sona erdirmek de denetim makamının görevidir (TMK m. 399, 402). Gerekçeye göre "vesayet makamı" ve "denetim makamı" terimleri, sulh ve asliye hukuk mahkemelerinin bu alandaki işlevini göstermek için seçilmiştir.