TMK Madde 351 – Durumun değişmesi
TMK Madde 351 metni
Çocuğun korunması / Durumun değişmesi
Madde 351
Durumun değişmesi hâlinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.
Velâyetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hâkim, re'sen ya da ana veya babanın istemi üzerine velâyeti geri verir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 351 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 276 ncı maddesinin birinci fıkrasını karşılamaktadır. Yürürlükteki metinde sadece velayetin kaldırılması sebebinin ortadan kalkması hâlinin düzenlenmiş olmasına karşılık, maddede, genel olarak koruma önlemlerine esas olan durumların değişmesi de göz önünde tutulmuştur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bu madde, koşullar değiştiğinde çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni duruma uyarlanmasını ve velayetin geri verilmesini düzenler.
Birinci fıkraya göre çocuğu korumak için alınan önlemler kalıcı değildir. Hâkimin aldığı genel koruma önlemleri (TMK m. 346), çocuğun bir aile yanına veya kuruma yerleştirilmesi (TMK m. 347) ve velayetin kaldırılması (TMK m. 348) koşullar değiştiğinde yeniden değerlendirilir. Önlem hafifletilebilir, ağırlaştırılabilir veya tamamen kaldırılabilir. Örneğin ailenin durumu düzelmişse kuruma yerleştirilen çocuk ana ve babasının yanına dönebilir.
İkinci fıkra velayetin geri verilmesini düzenler. Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hâkim velayeti geri verir. Hastalığı iyileşen veya uzun süre başka bir yerde bulunduktan sonra geri dönen ana ya da baba bu duruma örnektir. Hâkim buna kendiliğinden ya da ana veya babanın istemi üzerine karar verir. Sebep ortadan kalkmışsa hâkimin velayeti geri vermesi gerekir.
Gerekçeye göre 743 sayılı eski Kanun yalnızca velayetin geri verilmesini düzenliyordu; yeni maddede bütün koruma önlemlerinin değişen koşullara uyarlanması da öngörülmüştür.
Boşanma kararındaki velayet düzenlemesinin sonradan değiştirilmesi ise TMK m. 183'te düzenlenmiştir.