TMK Madde 292 – Koşulu
TMK Madde 292 metni
Sonradan evlenme / Koşulu
Madde 292
Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi hâlinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tâbi olur.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 292 gerekçesi
Bu ve bunu takip eden iki madde, yürürlükteki Kanunun "Nesebin Tashihi" başlığını taşıyan İkinci Fasıldaki hükümlerini karşılamakta ve "Kocanın Babalığı" başlığını taşıyan İkinci Ayırımda "Sonradan evlenme" konu başlığı altında düzenlenmektedir. Maddede bu anlamda ve sadece konuya sistematik olarak verilen yer açısından, İsviçre Medenî Kanununun 1976 tarihli değişikliği örnek alınmıştır.
Madde, sonradan evlenme yoluyla, çocuk ile koca arasında soybağı kurulabilmesi olanağını düzenlemektedir. Buna göre, evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi hâlinde, kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tâbi olmakta ve böylece, babası ile kendisi arasında, herhangi bir hâkim hükmüne veya babanın çocuğu tanımasına gerek kalmaksızın, soybağı kurulmaktadır. Madde hem yürürlükteki metinden hem de İsviçre Medenî Kanununun 259 uncu maddesinden farklı biçimde kaleme alınmıştır. Madde, çocuğu sonradan evlenme şartı gerçekleşince evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tâbi tuttuğunu belirtmesi açısından İsviçre Medenî Kanununun 259 uncu maddesinin birinci fıkrası hükmüne, bu sonucun doğrudan doğruya gerçekleşeceğini düzenlemesi açısından ise yürürlükteki Kanunun 247 nci maddesine benzemektedir. Evvelce de belirtildiği üzere "sahih" ve "gayrisahih nesep" farklılığı ortadan kaldırıldığından yürürlükteki metinde yer alan "sahih olur" ifadesi maddeye alınmamıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, evlilik dışında doğan çocuğun ana ve babası sonradan birbiriyle evlendiğinde çocuğun kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tâbi olacağını düzenler.
Evlilik dışında doğan çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur; baba ile soybağı ise ancak evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur (TMK m. 282). Ana ve baba sonradan birbiriyle evlenirse çocuk için ayrıca tanıma yapılmasına veya babalık davası açılmasına gerek kalmaz. Evlenmeyle birlikte çocuk ile koca arasında soybağı kendiliğinden kurulur.
Bu sonuç, ana ile evlenen erkeğin çocuğun babası olduğu varsayımına dayanır. Varsayım gerçeğe uymuyorsa ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı bu yolla kurulan soybağına itiraz edebilir; itiraz eden kocanın baba olmadığını ispatlamalıdır (TMK m. 294).
Eşler, evlilik dışında doğmuş ortak çocuklarını nüfus memuruna bildirmekle yükümlüdür. Ancak bildirim yapılmasa da soybağı kurulmuş olur; bildirim yalnızca kayıtların düzenlenmesine hizmet eder (TMK m. 293).
Çocuk evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tâbi olduğundan velayet ana ve babaya birlikte ait olur (TMK m. 336) ve çocuk ailenin soyadını taşır (TMK m. 321). Eski Kanun bu durumu "nesebin tashihi" başlığı altında düzenliyor ve çocuğun nesebinin "sahih olacağını" söylüyordu. 4721 sayılı Kanun evlilik içi ve evlilik dışı nesep ayrımını kaldırdığından bu ifadeyi kullanmaz.