TMK Madde 234 – Özel hâller

TMK Madde 234 metni

Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Değerin belirlenmesi / Gelir değeri / Özel hâller

Madde 234

Özel hâller gerektirdiği takdirde hesaplanan değer, uygun bir miktarda artırılabilir.

Özellikle sağ kalan eşin geçim koşulları, tarımsal işletmenin alım değeri, ayrıca tarımsal işletme kendisine ait olan eşin yaptığı yatırımlar veya malî durumu özel hâllerden sayılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 234 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 213 üncü maddesini karşılamaktadır.

Maddenin birinci fıkrası özel hâl ve koşulların gerektirdiği durumlarda hesaplanan değerin uygun bir miktarda artırılmasını öngörmüştür.

Maddenin ikinci fıkrası özel durumlara örnek niteliğinde olmak üzere sağ kalan eşin geçim koşulları, tarımsal işletmenin alım değeri, tarımsal işletme kendisine ait olan eşin yaptığı yatırımlar ve bu eşin malî durumlarını saymıştır. Bunlar göz önünde tutulmak suretiyle hesaplanan değer gerektiğinde uygun bir miktarda artırılabilecektir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, tarımsal işletme için gelir değerine göre hesaplanan tutarın, özel durumlar gerektirdiğinde uygun bir miktar artırılabileceğini düzenler.

TMK m. 233'e göre belirli şartlarla tarımsal işletme, tasfiyede piyasa değeri yerine genellikle daha düşük olan gelir değeriyle hesaba katılır. Bu kural işletmeyi elinde tutan tarafı korur; ancak katılma alacağı veya değer artış payı isteyen diğer taraf için sonucu ağırlaştırabilir. Madde, hâkime bu dengeyi kurmak için hesaplanan değeri yükseltme imkânı verir.

İkinci fıkra özel hâllere şu örnekleri verir:

• sağ kalan eşin geçim koşulları,
• tarımsal işletmenin alım değeri, yani işletme edinilirken ödenen bedel,
• işletmenin sahibi olan eşin yaptığı yatırımlar,
• bu eşin malî durumu.

Sayım sınırlı değildir; metindeki "özellikle" ifadesi başka durumların da dikkate alınabileceğini gösterir. Artırmanın yapılıp yapılmayacağına ve ölçüsüne hâkim, somut olayın koşullarına göre karar verir.