TMK Madde 225 – Sona erme anı

TMK Madde 225 metni

Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Sona erme anı

Madde 225

Mal rejimi, eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer.

Mahkemece evliliğin iptal veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine veya mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi hâllerinde, mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 225 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 204 üncü maddesini karşılamaktadır.

Birinci fıkrada edinilmiş mallara katılma rejiminin sona erme hâli olarak, eşlerden birinin ölümü veya başka rejiminin kabul edilmesi öngörülmüştür.

İkinci fıkrada evliliğin iptal veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine ya da mal ayrılığına geçilmesine mahkemece karar verilmesi hâllerinde, edinilmiş mallara katılma rejiminin son bulması öngörülmüştür. Burada mahkemenin buna ilişkin kararının kesinleşmesinden itibaren değil, dava tarihinden itibaren mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye edilmesi söz konusu olacaktır. Mal rejiminin tasfiyesinde, malların tasfiye anındaki değerleri göz önüne alındığından, bu düzenlemeyle birinin davayı olabildiğince uzatarak diğer eşin edinilmiş mallarındaki artışa ve bu artış dolayısıyla kendi payını arttırmasına engel olunmuştur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Edinilmiş mallara katılma rejiminin hangi olaylarla ve hangi tarihte sona erdiğini düzenler; boşanma ve iptal davalarında rejim dava tarihinden geçerli olarak sona erer.

Sona erme anı, tasfiyede hangi malların hesaba katılacağını belirler. Kişisel mallar ile edinilmiş mallar, rejimin sona erdiği andaki durumlarına göre ayrılır (TMK m. 228). Sona erme sebepleri ve tarihleri şunlardır:

• Eşlerden birinin ölümü: Rejim ölüm tarihinde sona erer.
• Başka bir mal rejiminin kabulü: Rejim, eşlerin yaptığı mal rejimi sözleşmesiyle sona erer.
• Evliliğin iptali, boşanma veya mahkeme kararıyla mal ayrılığına geçilmesi: Rejim, kararın verildiği veya kesinleştiği tarihte değil, davanın açıldığı tarihte sona ermiş sayılır.

Dava tarihinin esas alınmasının pratik sonucu büyüktür. Boşanma davası açıldıktan sonra eşlerden birinin kazandığı maaş veya satın aldığı mal artık edinilmiş mal olarak paylaşmaya girmez. Gerekçeye göre bu kural, eşlerden birinin davayı uzatarak diğer eşin bu dönemdeki edinimlerinden pay almasını önlemek için konmuştur.

Hangi malların paylaşmaya gireceği dava tarihine göre belirlenir; ancak bu mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır (TMK m. 235). Örneğin evlilik sırasında alınmış bir dairenin dava tarihinden sonra artan değeri de hesaba yansır.

Aynı kural paylaşmalı mal ayrılığı rejimi için TMK m. 247'de de yer alır.