TMK Madde 172 – Ayrılık süresinin bitimi
TMK Madde 172 metni
Karar / Ayrılık süresinin bitimi
Madde 172
Süre bitince ayrılık durumu kendiliğinden sona erer.
Ortak hayat yeniden kurulmamışsa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.
Boşanmanın sonuçları düzenlenirken ilk davada ispatlanmış olan olaylar ve ayrılık süresinde ortaya çıkan durumlar göz önünde tutulur.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 172 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 140 ıncı maddesini karşılamaktadır.
Ayrılık süresi sonunda her iki eşe de, herhangi bir kayda bağlı olmaksızın boşanmaya karar verilmesini isteme hakkı tanındığından, yürürlükteki Kanunun 140 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına gerek kalmamıştır. Üçüncü fıkra ise maddenin yeni durumuna uygun hâle getirilmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, ayrılık süresi sona erdiğinde ne olacağını düzenler. Hâkimin belirlediği süre (TMK m. 171) dolunca ayrılık durumu kendiliğinden sona erer; bunun için ayrıca bir karar gerekmez.
Süre bitiminde iki ihtimal vardır. Eşler bu süre içinde barışıp ortak hayatı yeniden kurmuşlarsa evlilik olağan biçimde devam eder. Ortak hayat yeniden kurulmamışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Bu hak, ayrılık davasını açan eşle sınırlı değildir; o davada davalı olan eş de boşanma isteyebilir. Gerekçeye göre bu dava başka bir kayda bağlı değildir; ortak hayatın yeniden kurulmamış olması boşanma için yeterlidir.
Üçüncü fıkra, boşanmanın sonuçlarının nasıl belirleneceğini gösterir. Tazminat, nafaka ve velayet gibi konular karara bağlanırken hem ilk davada ispatlanmış olaylar hem de ayrılık süresinde ortaya çıkan durumlar dikkate alınır. Böylece ilk davada ortaya konan kusur durumu kaybolmaz; ayrılık döneminde yaşananlar da değerlendirmeye katılır.
Gerekçe, eşlere ayrılık sonunda kayıtsız boşanma hakkı tanındığı için eski Kanunun ilgili maddesindeki birinci ve ikinci fıkralara gerek kalmadığını belirtir. Gerekçedeki "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur.