TMK Madde 151 – Korkutma

TMK Madde 151 metni

Nisbî butlan / Eşlerin dava hakkı / Korkutma

Madde 151

Kendisinin veya yakınlarından birinin hayatı, sağlığı veya namus ve onuruna yönelik pek yakın ve ağır bir tehlike ile korkutularak evlenmeye razı edilmiş eş, evlenmenin iptalini dava edebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 151 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 118 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde kenar başlığıyla birlikte arılaştırılmak ve daha anlaşılır hâle getirmek üzere yeniden kaleme alınmış, içeriğinde değişiklik yapılmamıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, korkutularak evlenmeye razı edilen eşin evlenmenin iptalini dava edebileceğini düzenler. Hukukta buna ikrah da denir. Evlenme iradesi serbestçe oluşmamışsa eş, mahkemeden evliliğin iptalini isteyebilir. Bu bir nisbî butlan sebebidir; evlilik kendiliğinden geçersiz olmaz, eşin dava açması gerekir.

Korkutmanın iptal sebebi sayılması için şu şartlar aranır:

• Tehlike eşin kendisine veya yakınlarından birine yönelmiş olmalıdır.
• Tehlike hayata, sağlığa veya namus ve onura yönelik olmalıdır. Yalnızca malvarlığına yönelik tehditler, örneğin mirastan yoksun bırakma tehdidi, maddenin kapsamına girmez.
• Tehlike pek yakın ve ağır olmalıdır. Uzak bir ihtimal veya hafif bir baskı yetmez.
• Eş bu korku nedeniyle evlenmeye razı olmuş olmalıdır.

Dava, korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak altı ay ve her hâlde evlenmenin üzerinden beş yıl içinde açılmalıdır (TMK m. 152). Altı aylık süre korkutmanın yapıldığı tarihten değil, etkisinin sona erdiği tarihten başlar. Baskı altında yaşamaya devam eden eş için bu süre işlemeye başlamaz; ancak beş yıllık üst sınır her durumda geçerlidir.

Zorla evlendirilen bir eşin evlilikten kurtulmak için başvurabileceği yollardan biri bu iptal davasıdır. Yabancı unsurlu evliliklerde evlenme ehliyeti ve şartları, her eşin evlenme anındaki millî hukukuna tâbidir (MÖHUK m. 13/1).

Gerekçedeki "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur. Madde eski hükmün yeniden kaleme alınmış hâlidir; içeriğinde değişiklik yapılmamıştır.