TMK Madde 134 – Başvuru makamı

TMK Madde 134 metni

Başvuru / Başvuru makamı

Madde 134

Birbiriyle evlenecek erkek ve kadın, içlerinden birinin oturduğu yer evlendirme memurluğuna birlikte başvururlar.

Evlendirme memuru, belediye bulunan yerlerde belediye başkanı veya bu işle görevlendireceği memur, köylerde muhtardır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 134 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 97 nci maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki metnin "Evlenmenin ilânı ve akdi" şeklindeki üçüncü ayırım başlığı, "Evlenme başvurusu ve töreni" şeklinde değiştirilmiştir. Maddenin konu ve kenar başlıkları içeriğiyle uyumlu olacak şekilde yeniden düzenlenmiştir. Maddede birbiriyle evlenecek erkek ve kadının içlerinden birinin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna birlikte başvurmaları öngörülmüştür. Bununla erkeğin yerleşim yerinin bulunduğu yer evlendirme memurluğuna başvurulması koşulundan vazgeçilmiş, gerek erkeğin gerek kadının oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna başvurulması yeterli görülmüştür.

Maddenin ikinci fıkrasında evlendirme memurluğu görevinin belediye bulunan yerlerde belediye başkanı veya onun bu işle görevlendirdiği memuruna, köylerde ise muhtara ait olduğu hükme bağlamıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, evlenme başvurusunun nereye yapılacağını ve evlendirme memurunun kim olduğunu düzenler: başvuru, evleneceklerden birinin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna birlikte yapılır.

Evlenecek kadın ve erkek başvuruyu birlikte yapar. Başvuru yeri, ikisinden birinin oturduğu yerin evlendirme memurluğudur. Gerekçeye göre eski Kanun erkeğin yerleşim yerini esas alıyordu; TMK kadının oturduğu yerde de başvuru yapılmasına imkân tanıyarak bu farkı kaldırmıştır.

Evlendirme memuru:

• belediye bulunan yerlerde belediye başkanı veya onun bu işle görevlendirdiği memur,
• köylerde muhtardır.

Bu maddenin metni değişmemiş olsa da, 2017 yılında Nüfus Hizmetleri Kanununda yapılan bir değişiklikle il ve ilçe müftülüklerine de evlendirme yetkisi tanınmıştır.

Başvuruya eklenecek belgeler TMK m. 136'da, başvurunun incelenmesi ve reddi TMK m. 137'de düzenlenmiştir. Evlenme töreni evlendirme memuru ve iki tanık önünde yapılır (TMK m. 141).

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, bulundukları ülkenin yetkili makamı önünde evlenebileceği gibi belirli şartlarla Türk konsolosluklarında da evlenebilir. Evliliğin şekline, evliliğin yapıldığı ülkenin hukuku uygulanır (MÖHUK m. 13/2). Yabancı makam önünde yapılan evliliğin Türk nüfus kaydına işlenmesi için konsolosluğa veya Türkiye'de nüfus müdürlüğüne bildirim yapılması gerekir.