TMK Madde 127 – Kısıtlılar hakkında
TMK Madde 127 metni
Ehliyetin koşulları / Yasal temsilcinin izni / Kısıtlılar hakkında
Madde 127
Kısıtlı, yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 127 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 91 inci maddesini karşılamaktadır.
Yürürlükteki maddenin kenar başlığında ve metninde kullanılan "mahcur" terimi yerine daha isabetli ve arı Türkçe bir sözcük olan "kısıtlı" sözcüğü tercih edilmiştir. Ayrıca maddede kullanılan "rıza" yerine buradaki anlamına uygun olarak "izin" sözcüğü kullanılmıştır.
Yürürlükteki maddenin ikinci fıkrası, aşağıdaki 128 inci maddede, yasal temsilcilerden her ikisinin de, yani hem velilerin hem de vasilerin izin vermemesi hâlini kapsayacak şekilde kaleme alınmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, kısıtlı bir kişinin evlenebilmesini yasal temsilcisinin iznine bağlar. Kısıtlı, mahkeme kararıyla vesayet altına alınmış ergin kişidir; yasal temsilcisi vasisidir.
Kısıtlama sebepleri TMK m. 405–408'de sayılmıştır. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, malvarlığını kötü yönetme, hapis cezasının infazı ve kişinin kendi isteği bu sebepler arasındadır.
Kısıtlama kişinin kendi işlerini tek başına görmesini sınırlar. Evlenme ise kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğundan kısıtlı kişi yine kendisi evlenir; vasi onun yerine evlenme iradesi açıklayamaz, yalnızca izin verir.
Bu maddenin uygulanabilmesi için kısıtlının ayırt etme gücüne sahip olması gerekir. Ayırt etme gücü bulunmayan kişi kısıtlı olsun olmasın evlenemez (TMK m. 125). Akıl hastası olan kişi için ayrıca resmî sağlık kurulu raporu aranır (TMK m. 133).
Vasi haklı bir sebep olmadan izin vermezse kısıtlı hâkime başvurabilir; hâkim vasiyi dinledikten sonra evlenmeye izin verebilir (TMK m. 128). Kısıtlı vasinin izni olmadan evlenmişse, izni alınmayan vasi evlenmenin iptalini dava edebilir. Kişi bu arada kısıtlı olmaktan çıkmışsa veya kadın gebe kalmışsa iptale karar verilemez (TMK m. 153).
Gerekçe, eski Kanundaki "mahcur" teriminin yerine "kısıtlı" sözcüğünün kullanıldığını belirtir; iki terim aynı anlama gelir.