TMK Madde 12 – Ergin kılınma

TMK Madde 12 metni

Genel olarak / Fiil ehliyeti / Koşulları / Ergin kılınma

Madde 12

Onbeş yaşını dolduran küçük, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 12 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 12 nci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin kenar başlığında "Kazaî rüşt" yerine 1984 tarihli Öntasarıya uygun olarak "Ergin kılınma" deyimi kullanılmıştır. Maddede küçüğü ergin kılmada görevli mahkemenin asliye mahkemesi olduğuna ilişkin belirlemenin hukukumuz bakımından gereksiz olduğu kabul edilerek "mahkemei asliyece" yerine "mahkemece" deyimi kullanılmıştır. İsviçre'den farklı olarak Ülke genelinde geçerli Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunumuz bulunduğundan, hangi mahkemelerin bu tür işlerde görevli olduğu konusunun usul kanunlarının işi olduğu düşünülerek bu değişikliğe gidilmiştir.

Maddede yürürlükteki metin esas alınmakla birlikte, ana ve babanın muvafakati yerine rıza gösterecek kimsenin veli olması koşulu getirilerek, velayeti kaldırılmış bulunanların rızasının aranmayacağı açıklığa kavuşturulmuştur. 463 üncü maddede küçüğün ergin kılınması için vesayet makamının izni ve denetim makamının onayının alınması öngörüldüğünden, yürürlükteki maddede yer alan ayrıca vasinin dinlenilmesi hususuna yer verilmemiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, on beş yaşını dolduran bir küçüğün kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkeme kararıyla ergin kılınabilmesini düzenler.

Ergin kılınma, on sekiz yaşını doldurmamış bir küçüğe mahkeme kararıyla erginlik kazandırılmasıdır. Kararla küçük, on sekiz yaşını beklemeden ergin olur. Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı değilse tam fiil ehliyeti kazanır ve velayetten çıkar.

Koşullar şunlardır:

• Küçük on beş yaşını doldurmuş olmalıdır.
• Ergin kılınmayı küçüğün kendisi istemelidir. Veli, küçüğün isteği olmadan bu kararı talep edemez.
• Velayet altındaki küçük için velinin rızası gerekir. Gerekçe, rızanın "ana ve baba" değil "veli" tarafından verileceğini, böylece velayeti kaldırılmış ana veya babanın rızasının aranmayacağını açıklar.
• Vesayet altındaki küçük için gerekçeye göre vesayet makamının izni ve denetim makamının onayı aranır.

Kanun "ergin kılınabilir" ifadesini kullanır; yani koşullar bulunsa bile mahkeme ergin kılmaya karar vermek zorunda değildir. Mahkeme, istemin küçüğün yararına olup olmadığını değerlendirir.

Gerekçe, eski metindeki "mahkemei asliye" ifadesinin "mahkeme" olarak değiştirildiğini, hangi mahkemenin görevli olduğunun usul kanunlarına bırakıldığını belirtir. Kenar başlığındaki "kazaî rüşt" terimi de "ergin kılınma" olmuştur.

Erginliğe ulaşmanın diğer yolları on sekiz yaşın doldurulması ve evlenmedir (TMK m. 11).