TMK Madde 113 – Amacın ve malların değiştirilmesi
TMK Madde 113 metni
Yönetimin, amacın ve malların değiştirilmesi / Amacın ve malların değiştirilmesi
Madde 113
Durum ve koşullardaki değişmeler yüzünden vakıf senedinde yazılı amaca bağlı kalınması vakfedenin arzusuna açıkça uymayacak hâle gelmiş ise mahkeme, vakfın yönetim organı veya denetim makamının başvurusu üzerine diğerinin yazılı görüşünü aldıktan sonra vakfın amacını değiştirebilir.
Amacın gerçekleşmesini önemli ölçüde güçleştiren veya engelleyen koşulların ve yükümlülüklerin kaldırılmasında veya değiştirilmesinde de aynı hüküm uygulanır.
Amaca özgülenen mal ve hakların daha yararlı olanları ile değiştirilmesini veya paraya çevrilmesini haklı kılan sebepler varsa mahkeme, vakfın yönetim organı veya denetim makamının başvurusu üzerine diğerinin yazılı görüşünü aldıktan sonra gerekli değişikliğe izin verebilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 113 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 80 ve 80/A maddelerini karşılamaktadır.
Bu iki madde, "Amacın ve malların değiştirilmesi" kenar başlığı ile tek madde hâlinde düzenlenmiştir. 112 nci maddedeki gerekçeler, burada da geçerlidir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, koşulların değişmesi hâlinde vakfın amacının, amaca bağlı koşul ve yükümlülüklerin ve vakıf mallarının mahkeme kararıyla değiştirilmesini düzenler.
Vakfın amacı kural olarak değişmez; vakfın temeli vakfedenin iradesidir. Ancak zamanla durum ve koşullar öyle değişebilir ki senette yazılı amaca bağlı kalmak vakfedenin arzusuna açıkça aykırı düşer. Örneğin belirli bir hastalıkla mücadele için kurulan bir vakıf, o hastalık ortadan kalktığında amacına hizmet edemez. Bu durumda mahkeme vakfın amacını değiştirebilir.
Aynı yol, amacın gerçekleşmesini önemli ölçüde güçleştiren veya engelleyen koşulların ve yükümlülüklerin kaldırılması veya değiştirilmesi için de kullanılır.
Üçüncü fıkra vakıf mallarıyla ilgilidir. Haklı kılan sebepler varsa mahkeme, vakfa ayrılan mal ve hakların daha yararlı olanlarla değiştirilmesine veya paraya çevrilmesine izin verebilir. Gelir getirmeyen bir taşınmazın satılması ve bedelinin daha verimli değerlendirilmesi buna örnektir.
Üç durumda da başvuruyu vakfın yönetim organı veya denetim makamı yapar ve mahkeme diğerinin yazılı görüşünü alır. Bu usul, yönetimin değiştirilmesine ilişkin TMK m. 112 ile aynıdır; gerekçe de 112. madde için söylenenlerin burada da geçerli olduğunu belirtir.
Amacın gerçekleşmesi imkânsız hâle gelmiş ve amaç değiştirilemiyorsa vakıf sona erer (TMK m. 116).