MÖHUK Madde 5 – Kamu düzenine aykırılık

MÖHUK Madde 5 metni

Kamu düzenine aykırılık

Madde 5

(1) Yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

MÖHUK Madde 5 gerekçesi

2675 sayılı Kanunun 5 inci maddesini aynen karşılamaktadır.

Kaynak: Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, S. Sayısı 47. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen 2675 sayılı Kanun, bu Kanundan önce yürürlükte olan 1982 tarihli Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanundur; gerekçedeki madde numaraları tasarıya aittir.

Açıklama

Bu madde, uygulanması gereken yabancı hukukun somut olayda Türk kamu düzenine açıkça aykırı bir sonuç doğurması hâlinde ne yapılacağını düzenler. MÖHUK'un bağlama kuralları bazı durumlarda Türk hâkimini yabancı bir hukuku uygulamaya yönlendirir; hâkim bu hukuku kendiliğinden araştırır ve uygular (MÖHUK m. 2). Kamu düzeni, bu sistemin istisnai bir güvencesidir.

Kamu düzeni, Türk hukuk düzeninin vazgeçilmez saydığı temel değerler ve ilkelerdir. Anayasadaki temel hak ve özgürlükler ile eşitlik ilkesi bunun başlıca örnekleridir. Kanun kamu düzenini tanımlamaz; hâkim her olayda ayrıca değerlendirir. Maddenin uygulanması için iki şart aranır:

• Değerlendirilen şey yabancı hukukun soyut içeriği değil, o hükmün belirli bir olaya uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçtur.
• Aykırılık "açık" olmalıdır. Yabancı hukukun Türk hukukundan farklı, hatta taraflardan biri için daha az elverişli olması tek başına yeterli değildir.

Şartlar varsa yabancı hukukun ilgili hükmü uygulanmaz. Bu yüzden doğan boşluk, gerekli görülürse Türk hukukuyla doldurulur. Yabancı hukukun kamu düzenine aykırı olmayan diğer hükümleri uygulanmaya devam eder.

Bu madde, yabancı hukukun uygulanmasıyla ilgilidir. Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizinde kamu düzenine aykırılık ayrı bir hükümle denetlenir (MÖHUK m. 54/1-c). Türk hukukunun bazı kurallarının, yabancı hukuk yetkili olsa bile baştan uygulanması ise MÖHUK m. 6'da düzenlenmiştir.

Gerekçede anılan 2675 sayılı Kanun, 1982 tarihli eski Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanundur ve 5718 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır (MÖHUK m. 64). Bu madde, eski Kanundaki düzenlemeyi aynen sürdürmektedir.