TMK Madde 959 – Rehnin kapsamı

TMK Madde 959 metni

Hükümleri / Rehnin kapsamı

Madde 959

Faiz veya kâr payı gibi dönemsel gelir getiren alacakların rehnedilmiş olması hâlinde, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bunlardan yalnız vadeleri henüz gelmemiş olanlar rehnin kapsamına girer ve rehin, vadeleri geçmiş olan edimleri kapsamaz.

Bu tür yan edimler için özel senetler düzenlenmiş ise, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bunların rehin kapsamına girmesi, şekil koşullarına uygun olarak rehnedilmelerine bağlıdır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 959 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 873 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 904 üncü maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiş olup, kenar başlığı da içeriğine uygun hâle getirilmiştir.

Maddeyle alacak rehninin, rehnedilen alacağın rehnin tesisi anında vadesi gelmemiş faiz ve kâr payı gelirini ve benzeri yan edimleri kapsayacağı belirtildiğinden, rehnin kurulması anında muaccel olmuş faizler ve kâr payları rehnin kapsamı dışında sayılmıştır. Taraflar bunun aksini kararlaştırabilirler. Rehnin kapsamı içinde sayılan faiz ve kâr payları için özel senetler düzenlenmiş ise, aksi kararlaştırılmadıkça bunların rehnedilmiş sayılması, bu senetler için öngörülmüş özel şekil kurallarına uyulmasına bağlı tutulmuştur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, faiz veya kâr payı gibi dönemsel gelir getiren bir alacak rehnedildiğinde bu gelirlerin hangilerinin rehnin kapsamına gireceğini düzenler.

Bazı alacaklar yalnızca bir anapara alacağından ibaret değildir; belirli dönemlerde faiz veya kâr payı da getirir. Faizli bir tahvil veya kâr payı getiren bir pay senedi buna örnektir. Bu tür bir alacak rehnedildiğinde kural şudur:

• Vadesi henüz gelmemiş dönemsel gelirler rehnin kapsamındadır.
• Vadesi geçmiş olanlar, yani gerekçeye göre rehin kurulduğu sırada ödenme zamanı gelmiş olan faiz ve kâr payları rehnin dışında kalır.

Taraflar bunun aksini kararlaştırabilir; örneğin vadesi geçmiş gelirlerin de rehne dahil olacağını sözleşmeye yazabilirler.

İkinci fıkra, yan edimler için ayrı senetler düzenlenmiş durumlara ilişkindir. Örneğin faiz veya kâr payı için kupon adı verilen ayrı senetler basılmış olabilir. Bu durumda kuponlar, aksi kararlaştırılmamışsa, ancak kendi şekil koşullarına uygun olarak, örneğin hamile yazılı kuponlarda teslim edilerek rehnedilirse rehnin kapsamına girer (TMK m. 956). Yalnızca asıl senedin rehnedilmiş olması kuponların da rehnedildiği sonucunu doğurmaz.

Taşınır rehninin kapsamına ilişkin genel kural TMK m. 947'de yer alır; bu madde alacak rehni için özel bir düzenleme getirir.