TMK Madde 87 – Kendiliğinden

TMK Madde 87 metni

Sona erme / Kendiliğinden

Madde 87

Dernekler, aşağıdaki hâllerde kendiliğinden sona erer:

1. Amacın gerçekleşmesi, gerçekleşmesinin olanaksız hâle gelmesi veya sürenin sona ermesi,

2. İlk genel kurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organların oluşturulmamış olması,

3. Borç ödemede acze düşmüş olması,

4. Tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hâle gelmesi,

5. Olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması.

Her ilgili, sulh hâkiminden, derneğin kendiliğinden sonra erdiğinin tespitini isteyebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 87 gerekçesi

Madde yürürlükteki Kanunun 70 inci maddesini karşılamaktadır.

Bu ve bunu izleyen iki maddede, derneğin sona erme sebepleri "Kendiliğinden", "Genel kurul kararı ile" ve "Mahkeme kararı ile" kenar başlıkları altında üç madde hâlinde düzenlenmiştir.

Maddede derneğin kendiliğinden sona ereceği durumlar beş bent hâlinde belirtilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, bir derneğin ayrıca bir karar gerekmeksizin kendiliğinden sona erdiği beş durumu sayar ve her ilgilinin bunun tespitini sulh hâkiminden isteyebileceğini düzenler.

Kendiliğinden sona ermede ne genel kurulun fesih kararı (TMK m. 88) ne de mahkemenin fesih kararı (TMK m. 89) gerekir. Kanunda sayılan durum ortaya çıktığı anda dernek sona erer. Bu durumlar şunlardır:

• Amacın gerçekleşmesi, gerçekleşmesinin olanaksız hâle gelmesi veya tüzükte belirlenen sürenin dolması. Örneğin belirli bir anıtın yapılması için kurulan dernek, anıt tamamlandığında sona erer.
• İlk genel kurul toplantısının kanundaki sürede yapılmaması ve zorunlu organların oluşturulmaması. Bu süre, mülkî amirin yazılı bildiriminden itibaren altı aydır (TMK m. 62).
• Derneğin borçlarını ödeyemez duruma düşmesi.
• Tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hâle gelmesi. Örneğin yeterli sayıda üye kalmadığı için yönetim kurulunun seçilememesi bu kapsamdadır.
• Olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması. Olağan toplantı en geç üç yılda bir yapılmalıdır (TMK m. 74).

Sona erme kendiliğinden gerçekleştiği için mahkeme kararı şart değildir. Ancak durumun açıklığa kavuşması için her ilgili, sulh hâkiminden derneğin sona erdiğinin tespitini isteyebilir. Bu tespit kararı yeni bir sonuç doğurmaz; var olan durumu belirler.

Sona eren dernek tasfiye amacıyla sınırlı olarak varlığını sürdürür (TMK m. 52). Malvarlığı tasfiye edilir (TMK m. 53) ve kalan değerler TMK m. 54'e göre belirlenen yere geçer.

Gerekçeye göre madde, 743 sayılı eski Medenî Kanunun 70. maddesine karşılık gelir.