TMK Madde 80 – Genel kurulun görev ve yetkileri

TMK Madde 80 metni

Organlar / Genel kurul / Genel kurulun görev ve yetkileri

Madde 80

Genel kurul, üyeliğe kabul ve üyelikten çıkarma hakkında son kararı verir; dernek organlarını seçer ve derneğin diğer bir organına verilmemiş olan işleri görür.

Genel kurul, derneğin diğer organlarını denetler ve onları haklı sebeplerle her zaman görevden alabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 80 gerekçesi

Maddeyle derneğin en üst organı olan genel kurulun görev ve yetkilerinin neler olduğu düzenlenmiş, derneğin diğer organlarını denetleyeceği ve onları haklı sebeplerin varlığı hâlinde her zaman görevden alabileceği hükme bağlanmıştır. Haklı sebeplerle görevden alınan diğer organların sözleşmeden doğan haklarını kullanmaları doğal olduğundan, maddede genel kurulca haklı sebeplerle görevden alınan diğer organların, sözleşmeden doğan haklarının saklı tutulması yönünde bir hükme yer verilmemiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, dernek genel kurulunun görev ve yetkilerini sayar ve genel kurulun diğer organları denetleyip haklı sebeple görevden alabileceğini düzenler.

Genel kurulun başlıca görevleri şunlardır:

• Üyeliğe kabul ve üyelikten çıkarma hakkında son kararı vermek. Üyelik başvurusunu önce yönetim kurulu karara bağlar (TMK m. 64); son söz ise genel kurulundur.
• Dernek organlarını seçmek.
• Kanun veya tüzükle derneğin başka bir organına verilmemiş işleri görmek.
• Diğer organları denetlemek ve haklı sebeple her zaman görevden almak.

Üçüncü görev, genel kurulun genel yetkili organ olduğunu gösterir. Bir işin hangi organa ait olduğu kanunda veya tüzükte belirtilmemişse yetki genel kuruldadır.

Görevden alma için haklı sebep gerekir. Haklı sebep, organ üyesinin görevini sürdürmesinin dernek bakımından artık beklenemeyeceği durumdur. Görevin ağır biçimde ihmal edilmesi veya derneğin zarara uğratılması bunlara örnek gösterilebilir. Haklı sebep varsa genel kurul, görev süresinin dolmasını beklemeden görevden alma kararı verebilir.

Gerekçeye göre görevden alınan organ üyelerinin sözleşmeden doğan haklarını kullanabilmeleri doğal olduğundan, kanunda bu hakları saklı tutan ayrı bir hükme yer verilmemiştir. Yani organ üyesi ile dernek arasında ayrıca bir sözleşme varsa, görevden alma bu sözleşmeden doğan hakları kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Genel kurulun önemli diğer yetkileri ayrı maddelerde düzenlenmiştir. Tüzük değişikliği ve fesih kararları için aranan çoğunluk TMK m. 81'de, derneğin feshine karar verme yetkisi TMK m. 88'de yer alır.