TMK Madde 777 – Kazandırıcı zamanaşımı

TMK Madde 777 metni

Kazanılması / Kazandırıcı zamanaşımı

Madde 777

Başkasının taşınır bir malını davasız ve aralıksız beş yıl iyiniyetle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kimse, zamanaşımı yoluyla o taşınırın maliki olur.

Zilyetliğin irade dışı kaybedilmesi hâlinde zilyet, bir yıl içinde eşyayı ele geçirir veya açacağı bir dava yoluyla onu yeniden elde ederse kazandırıcı zamanaşımı kesilmiş olmaz.

Kazandırıcı zamanaşımı süresinin hesaplanmasında, kesilmesinde ve durmasında Borçlar Kanununun zamanaşımına ilişkin hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 777 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 701 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Kenar başlığıyla birlikte anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Madde, İsviçre Medenî Kanununun 728 inci maddesine uygun olarak üç fıkra hâline getirilmiştir.

Maddenin son fıkrasında, "alacak müruruzaman hakkındaki hükümler" yerine yapılan yollamanın daha anlaşılır hâle gelmesini sağlamak üzere, "Borçlar Kanununun zamanaşımına ilişkin hükümleri"; birinci fıkrada da, 712 ve 713 üncü maddelerde olduğu gibi, bu düzenlemelerle uyumlu olmasını sağlamak üzere, "nizasız" yerine "davasız" deyimi kullanılmıştır. Ayrıca, "nizasız" yani "çekişmesiz" kelimesi de belirsizdir; örneğin noterlik aracılığıyla gönderilen bir protesto veya fiilî bir müdahale ve çatışma da "niza" olarak nitelendirilebilir. Oysa amaç, İsviçre Medenî Kanununu şerh ve tefsir eden bütün hukuk bilginlerinin birleştikleri gibi, zilyede karşı bir istihkak veya müdahalenin önlenmesi davası açılmış olmasının niza (çekişme) sayılacağıdır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Başkasına ait bir taşınırı beş yıl boyunca iyiniyetle ve malik gibi elinde bulunduran kişinin, zamanaşımı yoluyla o şeyin maliki olacağını düzenler.

Kazandırıcı zamanaşımı, belirli bir sürenin geçmesiyle mülkiyetin kazanılmasıdır. Taşınırlarda şartlar şunlardır:

• Şey başkasına ait bir taşınır olmalıdır.
• Kişi şeyi malik sıfatıyla, yani kendisininmiş gibi elinde bulundurmalıdır. Kiracı veya emanetçi olarak elinde tutan kişi bu yolla malik olamaz.
• Zilyet iyiniyetli olmalıdır; şeyin kendisine ait olmadığını bilmemeli ve durumun gereğine göre bilmesi de beklenmemelidir. İyiniyet asıl olduğundan (TMK m. 3), aksini iddia eden ispat eder.
• Zilyetlik beş yıl davasız ve aralıksız sürmelidir.

Gerekçeye göre "davasız" ifadesi, zilyede karşı istihkak davası veya müdahalenin önlenmesi davası açılmamış olmasını anlatır. Noter aracılığıyla gönderilen bir ihtar veya fiilî bir tartışma bu anlamda dava sayılmaz. Eski Kanundaki "nizasız" kelimesi bu belirsizlik nedeniyle bırakılmıştır.

İkinci fıkraya göre zilyet şeyi iradesi dışında kaybederse, örneğin şey çalınırsa, bu durum zamanaşımını kendiliğinden kesmez. Zilyet bir yıl içinde şeyi yeniden ele geçirir veya açtığı bir davayla geri alırsa süre kesilmemiş sayılır.

Sürenin hesaplanmasında, kesilmesinde ve durmasında Borçlar Kanununun zamanaşımına ilişkin hükümleri kıyas yoluyla uygulanır. Bu hükümler bugün 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunundadır.

Taşınmazlarda kazandırıcı zamanaşımı farklı şartlara bağlıdır; süreler on ve yirmi yıldır (TMK m. 712, 713).