TMK Madde 75 – Olağanüstü toplantı

TMK Madde 75 metni

Organlar / Genel kurul / Toplanması / Olağanüstü toplantı

Madde 75

Genel kurul, yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hâllerde veya dernek üyelerinden beşte birinin yazılı başvurusu üzerine, yönetim kurulunca olağanüstü toplantıya çağrılır.

Yönetim kurulu, genel kurulu toplantıya çağırmazsa; üyelerden birinin başvurusu üzerine, sulh hâkimi, üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 75 gerekçesi

Madde genel kurulun olağanüstü toplanmasını düzenlemektedir. Bazı önemli ve zorunlu durumlarda genel kurulun olağanüstü toplantıya çağrılması gerekebilir.

Birinci fıkrayla olağanüstü çağrıyı yapabilecek organlar ile üye sayısı belirlenmiştir.

İkinci fıkrayla da yönetim kurulunun genel kurulu toplantıya çağırmaması hâlinde üyelerden birinin başvurusu üzerine sulh hâkiminin üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirebileceği öngörülmüştür.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, dernek genel kurulunun olağan dönemler dışında hangi hâllerde ve kimin çağrısıyla olağanüstü toplantıya çağrılacağını düzenler.

Olağanüstü toplantı, tüzükte belirlenen olağan toplantı zamanını beklemeden, ortaya çıkan önemli bir konuyu görüşmek için yapılan genel kurul toplantısıdır. Çağrıyı yönetim kurulu yapar. Toplantı ihtiyacı ise şu durumlarda doğar:

• yönetim kurulunun gerekli görmesi,
• denetim kurulunun gerekli görmesi,
• dernek üyelerinin beşte birinin yazılı olarak başvurması.

Beşte bir oranı, yönetimde yer almayan üyelere de genel kurulu toplantıya getirme imkânı verir. Örneğin yüz üyeli bir dernekte yirmi üye, yazılı başvuruyla olağanüstü toplantı isteyebilir.

İkinci fıkra, yönetim kurulunun bu yükümlülüğe uymaması hâlini düzenler. Yönetim kurulu genel kurulu toplantıya çağırmazsa üyelerden birinin başvurusu yeterlidir. Başvuru sulh hâkimine yapılır. Hâkim, genel kurulu toplantıya çağırmak üzere üç üyeyi görevlendirir. Böylece yönetim kurulu, toplantıyı engelleyerek genel kurulun iradesinin ortaya çıkmasını önleyemez.

Aynı yol, yönetim kurulu üye sayısının boşalmalar sebebiyle tamsayının yarısının altına düşmesi ve genel kurulun bir ay içinde toplantıya çağrılmaması hâlinde de öngörülmüştür (TMK m. 84/2).

Olağanüstü toplantıda da çağrı (TMK m. 77), toplantı yeter sayısı (TMK m. 78) ve karar yeter sayısına (TMK m. 81) ilişkin kurallar uygulanır. Görüşmeler gündemle sınırlıdır (TMK m. 79).