TMK Madde 669 – Mirasçılar arasında

TMK Madde 669 metni

Mirasçılar arasında

Madde 669

Yasal mirasçılar, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlararası karşılıksız kazandırmaları, denkleştirmeyi sağlamak için terekeye geri vermekle birbirlerine karşı yükümlüdürler.

Mirasbırakanın çeyiz veya kuruluş sermayesi vermek ya da bir malvarlığını devretmek veya borçtan kurtarmak ve benzerleri gibi karşılık almaksızın altsoyuna yapmış olduğu kazandırmalar, aksi mirasbırakan tarafından açıkça belirtilmiş olmadıkça, denkleştirmeye tâbidir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 669 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 603 üncü maddesini karşılamaktadır.

Kenar başlık madde ile uyumlu hâle getirilmiştir.

Birinci fıkrada hüküm değişikliği yoktur.

İkinci fıkrada denkleştirmeye tâbi olan ve örnek olarak sayılan sağlararası karşılıksız kazandırmalar arasına, İsviçre Medenî Kanununun 626 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yapılan, fakat yürürlükteki metinde bulunmayan "bir malvarlığını devretmek" hususu da eklenmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Yasal mirasçıların, mirasbırakandan sağlığında miras paylarına mahsuben aldıkları karşılıksız kazandırmaları paylaşmada denkleştirmeye getirmekle yükümlü olduğunu düzenler.

Mirasbırakan sağlığında çocuklarından birine ev alır, bir başkasının borcunu öder ya da iş kurması için para verirse, ölümünden sonra diğer mirasçılar bu kazandırmaların hesaba katılmasını isteyebilir. Denkleştirme, yasal mirasçılar arasında eşitliği sağlamak için bu değerlerin paylaşmada terekeye eklenmesi ve alan mirasçının payından düşülmesidir. Kazandırmanın konusu olan mal çoğu zaman fiilen geri verilmez; mirasçı dilerse yalnızca değerini payına mahsup ettirir (TMK m. 671).

Madde iki ayrı kural koyar.

Birinci fıkra genel kuraldır. Yasal mirasçılar, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben aldıkları sağlararası karşılıksız kazandırmaları denkleştirmeye getirmek zorundadır. Burada kazandırmanın "miras payına mahsuben", yani mirastan alınacak payın bir kısmının önceden verilmesi amacıyla yapılmış olması gerekir.

İkinci fıkra altsoy için bir karine getirir. Mirasbırakanın çocuklarına ve torunlarına karşılık almadan yaptığı şu kazandırmalar, mirasbırakan aksini açıkça belirtmedikçe denkleştirmeye tâbidir:

• çeyiz,
• kuruluş sermayesi, örneğin bir işyeri açmak için verilen para,
• bir malvarlığının devri, örneğin bir taşınmazın tapuda çocuğa devredilmesi,
• borçtan kurtarma, örneğin çocuğun borcunun mirasbırakan tarafından ödenmesi,
• bunlara benzer kazandırmalar.

Altsoy bakımından mirasbırakanın denkleştirme istemediğini açıkça belirtmesi gerekir. Bu beyan yapılmışsa kazandırma denkleştirmeye tâbi olmaz; ancak diğer mirasçıların saklı paylarını zedeliyorsa tenkis konusu olabilir (TMK m. 565).

Denkleştirme yalnızca yasal mirasçılar arasında işler. Atanmış mirasçılar ve mirasbırakanın alacaklıları bu kurumdan yararlanamaz. Denkleştirme, saklı payı korumaya yönelik tenkisten de farklıdır. Denkleştirmede amaç mirasbırakanın varsayılan iradesine göre mirasçılar arasında eşitlik sağlamaktır; tenkiste ise saklı payı zedelenen mirasçı korunur (TMK m. 560 vd.).

Olağan hediyeler, geleneğe uygun evlilik giderleri ve alışılmış ölçüdeki eğitim giderleri denkleştirmeye tâbi değildir (TMK m. 674, 675). Kazandırmanın değeri, verildiği tarihteki değere göre değil, denkleştirme anındaki değere göre hesaplanır (TMK m. 673).

Gerekçeye göre "bir malvarlığını devretmek" örneği eski Kanunda yoktu ve İsviçre Kanunu örnek alınarak eklenmiştir. Bu ayırımın başlığı da eski Kanundaki "Mirasta iade" yerine "Mirasta denkleştirme" olarak değiştirilmiştir.