TMK Madde 595 – Teslim görevi ve alınacak önlemler

TMK Madde 595 metni

Vasiyetname ile ilgili işlemler / Teslim görevi ve alınacak önlemler

Madde 595

Mirasbırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetnamesinin, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmesi zorunludur.

Vasiyetnameyi düzenleyen veya muhafaza eden görevli ya da mirasbırakanın arzusu üzerine saklayan veya başka surette ele geçiren ya da ölenin eşyası arasında bulan kimse, ölümü öğrenir öğrenmez teslim görevini yerine getirmekle yükümlüdür; aksi takdirde bu yüzden doğacak zarardan sorumludur.

Sulh hâkimi, teslim edilen vasiyetnameyi derhâl inceler, gerekli koruma önlemlerini alır; olanak varsa ilgilileri dinleyerek terekenin yasal mirasçılara geçici olarak teslimine veya resmen yönetilmesine karar verir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 595 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 535 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddede, mirasbırakan tarafından düzenlenmiş olup da belirli kişi veya makamlarca saklanmakta olan ya da rastlantı sonucu ele geçirilen vasiyetnamelerin korunması güvence altına alınmaktadır. Korumanın etkili olabilmesi için mirasbırakanın vasiyetnamesini elinde bulunduran ya da ele geçirenlerin, geçerli olup olmadığına bakmaksızın, bunları mahkemeye teslim etme yükümlülüğü altında bulundukları düzenlenmiştir.

Maddenin kenar başlığı, madde metniyle uyumlu hâle getirilme amacıyla değiştirilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur. Ancak maddenin ikinci fıkrasında vasiyetnameyi teslim görevini yerine getirme yükümlülüğü altında bulunanların, bu yükümlülüğü yerine getirmemelerinin ne gibi sonuçlar doğuracağı yürürlükteki metinde düzenlenmemiş bulunduğundan, bu hususa açıklık getirmek ve yükümlülüğün yerine getirilmesini etkili kılmak amacıyla, bu yüzden doğacak zarardan sorumlu olacakları hükmü eklenmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mirasbırakanın ölümünden sonra bulunan vasiyetnamenin, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmesi zorunluluğunu düzenler.

Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra malvarlığının kime ve nasıl geçeceğine ilişkin tek taraflı beyanıdır. Teslim yükümlülüğü, belgenin geçerli olup olmadığından bağımsızdır. Bir vasiyetnamenin şekil şartlarına uyup uymadığını veya iptal edilip edilemeyeceğini teslim eden kişi değil, mahkeme değerlendirir. Bu nedenle belgeyi geçersiz saydığı için elinde tutmak mümkün değildir.

Teslim yükümlülüğü altında olanlar şunlardır:

• vasiyetnameyi düzenleyen veya muhafaza eden görevli, örneğin resmî vasiyetnameyi düzenleyen noter veya sulh hâkimi,
• vasiyetnameyi mirasbırakanın isteği üzerine saklayan kişi,
• vasiyetnameyi başka bir yolla ele geçiren veya ölenin eşyası arasında bulan kişi.

Bu kişiler ölümü öğrenir öğrenmez vasiyetnameyi teslim etmelidir. Teslim etmeyen kişi bu yüzden doğan zarardan sorumludur. Gerekçeye göre bu sorumluluk, eski Kanunda bulunmayan bir eklemedir ve yükümlülüğü etkili kılmak için getirilmiştir.

Sulh hâkimi teslim edilen vasiyetnameyi derhâl inceler ve gerekli koruma önlemlerini alır. Mümkünse ilgilileri dinledikten sonra terekenin yasal mirasçılara geçici olarak teslimine ya da resmen yönetilmesine karar verir. Bu karar geçici niteliktedir. Vasiyetnamenin açılması ve ilgililere okunması TMK m. 596'da düzenlenmiştir.