TMK Madde 546 – Sözleşme veya vasiyetname ile

TMK Madde 546 metni

Miras sözleşmesi / Ortadan kaldırılması / Sağlararasında / Sözleşme veya vasiyetname ile

Madde 546

Miras sözleşmesi, tarafların yazılı anlaşmasıyla her zaman ortadan kaldırılabilir.

Miras sözleşmesiyle mirasçı atanan veya kendisine belirli mal bırakılan kişinin, mirasbırakana karşı miras sözleşmesinin yapılmasından sonra mirasçılıktan çıkarma sebebi oluşturan davranışta bulunduğu ortaya çıkarsa; mirasbırakan, miras sözleşmesini tek taraflı olarak ortadan kaldırabilir.

Tek taraflı ortadan kaldırma, vasiyetnameler için kanunda öngörülen şekillerden biriyle yapılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 546 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 493 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde İsviçre Medenî Kanununun 513 üncü maddesine uygun olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiş, anlaştırılmak suretiyle konu ve kenar başlıklarıyla birlikte, aslına uygun olarak yeniden kaleme alınmıştır.

Maddenin ikinci fıkrasında, mirasbırakanın miras sözleşmesinden tek taraflı olarak dönebilmesi için öngörülen "mirasbırakana karşı mirasçılıktan çıkarma sebebi oluşturan davranışların" miras sözleşmesinin yapılmasından sonra olması koşuluna yer verilmiştir. Mirasçı atanan veya kendisine belli mal bırakılan kişinin, miras sözleşmesinden önceki bu tür davranışlarının, miras sözleşmesi yapıldıktan sonra bir dönme sebebi oluşturmaması uygun görülmüştür. Bu nedenle mirasçılıktan çıkarma sebebi oluşturan bu davranışlardan miras sözleşmesinin yapılmasından sonraki tarihlerde gerçekleşmiş olması zorunluluğu aranmıştır.

Bu değişiklikler yoluyla madde İsviçre Medenî Kanununun 513 üncü maddesinin ikinci fıkrasına uygun hâle getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, miras sözleşmesinin taraflar hayattayken hangi yollarla ortadan kaldırılabileceğini düzenler: tarafların anlaşması veya mirasbırakanın tek taraflı işlemi.

Miras sözleşmesi tarafları bağlar. Vasiyetnameden farklı olarak mirasbırakan sözleşmeden dilediği zaman tek başına dönemez. Bunun yerine kanun iki yol öngörür.

Birinci yol tarafların anlaşmasıdır. Taraflar yazılı olarak anlaşıp miras sözleşmesini her zaman ortadan kaldırabilir. Sözleşmenin kurulması için gereken resmî şekil burada aranmaz; yazılı bir anlaşma yeterlidir.

İkinci yol mirasbırakanın tek taraflı ortadan kaldırmasıdır. Bunun için sözleşmeyle mirasçı atanan veya kendisine belirli mal bırakılan kişinin, sözleşme yapıldıktan sonra mirasbırakana karşı mirasçılıktan çıkarma sebebi oluşturan bir davranışta bulunduğunun ortaya çıkması gerekir. Mirasçılıktan çıkarma sebepleri TMK m. 510'da sayılmıştır: mirasbırakana veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemek ve mirasbırakana ya da ailesine karşı aile hukukundan doğan yükümlülükleri önemli ölçüde yerine getirmemek. Gerekçeye göre sözleşmeden önce gerçekleşmiş davranışlar bu hakkı doğurmaz.

Tek taraflı ortadan kaldırma, vasiyetname şekillerinden biriyle (TMK m. 531) yapılmalıdır. Mirasbırakan bu işlemi resmî, el yazılı veya koşulları varsa sözlü vasiyetname ile gerçekleştirebilir.

Sözleşmeden doğan sağlararası edimlerin yerine getirilmemesi hâlinde dönme TMK m. 547'de, sözleşmeden yararlanacak kişinin mirasbırakandan önce ölmesi TMK m. 548'de düzenlenmiştir.