TMK Madde 358 – Saklı pay
TMK Madde 358 metni
Çocuğun serbest malları / Saklı pay
Madde 358
Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.
Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hâkimine hesap vermesini öngörebilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 358 gerekçesi
Madde birinci fıkra itibarıyla aynen ve ikinci fıkra itibarıyla kısmen İsviçre Medenî Kanununun 322 nci maddesinden alınmıştır. Maddede çocuk için koruyucu bir hüküm getirilmekte ve çocuğun kendi mirasbırakanının malvarlığı üzerinde sahip olduğu saklı payının, ölüme bağlı tasarruf yoluyla ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabileceği ve böylece bu saklı payın da serbest mallar arasında yer alabileceği hükme bağlanmaktadır. İkinci fıkrada ise, mirasbırakanın çocuğun saklı payının yönetimini bir üçüncü kişiye bırakması hâlinde, ölüme bağlı tasarrufunda, bu kişinin belirli zamanlarda sulh hâkimine hesap vermesini de öngörebileceği belirtilmektedir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bu madde, mirasbırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesiyle çocuğun saklı payını ana ve babanın yönetimi dışında bırakabilmesini düzenler.
Saklı pay, mirasbırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesiyle bile yasal mirasçılarından esirgeyemeyeceği paydır. Altsoy için saklı pay, yasal miras payının yarısıdır (TMK m. 506). Mirasbırakan saklı payı çocuğun elinden alamaz; ancak bu madde sayesinde o payı kimin yöneteceğini belirleyebilir.
Bu imkân özellikle boşanmış ailelerde işe yarar. Örneğin boşanmış bir baba, ölümünden sonra çocuğuna kalacak mirasın velayet sahibi eski eşi tarafından yönetilmesini istemiyorsa vasiyetnamesinde çocuğun saklı payının da ana ve babanın yönetimi dışında kalmasını öngörebilir. Gerekçeye göre bu durumda saklı pay da çocuğun serbest malları arasında yer alır.
İkinci fıkraya göre mirasbırakan, yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, aynı tasarrufta bu kişinin belirli zamanlarda sulh hâkimine hesap vermesini de öngörebilir. Böylece yönetici de denetim altına alınmış olur.
Saklı payın dışında kalan, mirasbırakanın serbestçe tasarruf edebileceği kısım için de mirasbırakan ana ve babanın kullanmasını açıkça yasaklayabilir (TMK m. 357).
Mirasbırakan Türk vatandaşıysa mirası Türk hukukuna tabidir (MÖHUK m. 20/1). Yurt dışında yaşayan bir Türk vatandaşı da vasiyetnamesinde bu imkândan yararlanabilir.