TMK Madde 356 – Çocuk mallarının kısmen sarfı
TMK Madde 356 metni
Çocuk mallarının kısmen sarfı
Madde 356
Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.
Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hâkim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 356 gerekçesi
Kısmen İsviçre Medenî Kanununun 1978 yılında yürürlüğe giren 320 nci maddesinden alınan bu maddede, çocuğa yapılan sermaye biçimindeki ödemelerin, tazminat ödemelerinin ve maddî değeri olan benzeri edimlerin, olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde çocuğun bakımı için kısmen kullanılabileceği hükme bağlanmıştır. Maddenin ikinci fıkrası ise, çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk bulunduğu hâllerde hâkimin ana ve babaya, belirlediği miktarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisi tanıyabileceğini öngörmektedir. Ana ve babanın, ikinci fıkradaki olanaktan yararlanabilmesi, ancak hâkim kararı ile mümkündür.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bu madde, çocuğa yapılan toplu ödemelerin ve diğer çocuk mallarının bakım ve eğitim için hangi ölçüde kullanılabileceğini düzenler.
Birinci fıkra, çocuğa sermaye biçiminde yapılan ödemeleri, tazminatları ve benzeri edimleri konu alır. Çocuğa toplu olarak ödenen bir sigorta bedeli veya ana ya da babasının ölümü nedeniyle çocuğa ödenen destekten yoksun kalma tazminatı bunlara örnektir. Bu ödemeler, olağan ihtiyaçların gerektirdiği ölçüde kısmen çocuğun bakımı için kullanılabilir. Bu tür ödemeler çoğu zaman zaten çocuğun geçimini sağlamak amacını taşır. Gerekçeden, bu kullanım için hâkim kararı aranmadığı anlaşılmaktadır.
İkinci fıkra çocuğun diğer mallarına ilişkindir. Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hâkim, ana ve babaya bu mallara da başvurma yetkisi tanıyabilir. Bu yetki ancak hâkim kararıyla ve hâkimin belirlediği miktarlarla sınırlı olarak kullanılabilir. Örneğin çocuğun yurt dışındaki eğitim giderleri için ona miras kalan birikimin bir bölümünün kullanılmasına izin verilebilir.
Madde, çocuk mallarından yalnızca gelirlerin harcanabileceği kuralının (TMK m. 355) bir istisnasıdır. Ana ve babanın yoksulluğu veya çocuğun özel durumu nedeniyle çocuğun mallarına başvurulması TMK m. 327/2'de ayrıca düzenlenmiştir; orada da hâkim izni gerekir.