TMK Madde 349 – Ana veya babanın yeniden evlenmesi hâlinde
TMK Madde 349 metni
Çocuğun korunması / Velâyetin kaldırılması / Ana veya babanın yeniden evlenmesi hâlinde
Madde 349
Velâyete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velâyetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velâyet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velâyet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 349 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 275 inci maddesini karşılamaktadır. Birinci cümlede, ana veya babanın yeniden evlenmesinin kural olarak velayetin kaldırılmasını gerektirmediği açıkça ifade edilmiş ve böylece bugün uygulamada var olan bazı duraksamalar giderilmek istenmiştir. İkinci cümle ise, velayet hakkına sahip ana veya babanın yeniden evlenmesinin, velayetin değiştirilmesine veya kaldırılarak çocuğa vasi atanmasına sebep olabilmesinin koşulunu belirtmektedir ki, o da çocuğun menfaatidir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bu madde, velayet sahibi ana veya babanın yeniden evlenmesinin tek başına velayetin kaldırılmasını gerektirmediğini, ancak çocuğun menfaati gerektirirse velayetin değiştirilebileceğini düzenler.
Boşanmış veya eşi ölmüş ana ya da babanın yeniden evlenmesi olağan bir durumdur. Kanun bunu kendi başına velayet için bir tehlike saymaz. Gerekçeye göre bu kural, eski Kanun döneminde uygulamada yaşanan duraksamaları gidermek için açıkça yazılmıştır.
Yeniden evlenme çocuğun menfaatini olumsuz etkiliyorsa durum değişir. Örneğin çocuk yeni aile ortamında ihmal ediliyor veya kötü muameleye uğruyorsa hâkim iki yoldan birini seçebilir:
- velayeti diğer ana veya babaya vererek velayet sahibini değiştirebilir,
- durum ve koşullar gerektiriyorsa velayeti kaldırarak çocuğa vasi atayabilir.
Ölçüt her zaman çocuğun menfaatidir. Boşanmada velayet düzenlemesinden sonra velayet sahibinin başkasıyla evlenmesi gibi yeni olgular ortaya çıktığında hâkimin gerekli önlemleri alabileceği TMK m. 183'te de ayrıca öngörülmüştür.
Yeni eşin, ergin olmayan üvey çocuğa özen ve ilgi gösterme ve velayeti kullanan eşe yardımcı olma yükümlülüğü TMK m. 338'de düzenlenmiştir.