TMK Madde 245 – İspat

TMK Madde 245 metni

Yönetim, yararlanma ve tasarruf / İspat

Madde 245

Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür.

Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 245 gerekçesi

Madde, İsviçre Medenî Kanununun 248 inci maddesini karşılamaktadır. Yürürlükteki Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur. Bu madde ile mal ayrılığında herhangi bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kişinin bunu ispat etmekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İkinci fıkrada ise bu isbatın mümkün olmadığı hâllerde malın eşlerin paylı mülkiyetinde olduğu karinesi getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, paylaşmalı mal ayrılığında bir malın hangi eşe ait olduğu konusundaki ispat yükünü ve ispat edilemeyen mallar için paylı mülkiyet karinesini düzenler.

Birinci fıkra genel ispat kuralını tekrarlar: Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kişi bunu ispat eder. Bu kişi eşlerden biri olabileceği gibi, bir eşin alacaklısı gibi bir üçüncü kişi de olabilir.

İkinci fıkraya göre hangi eşe ait olduğu ispat edilemeyen mallar eşlerin paylı mülkiyetinde sayılır. Karine, aksi ispat edilene kadar doğru kabul edilen kanuni bir varsayımdır. Paylı mülkiyette her eşin malda belirli bir payı vardır; aksi ispat edilmedikçe paylar eşit kabul edilir. Bu kural özellikle ev eşyası, birikimler ve faturası saklanmamış değerli eşyalar bakımından önem taşır.

Bir malın paylı mülkiyette sayılması, onun rejim sona erdiğinde aileye özgülenmiş mal olarak eşit paylaşılacağı anlamına gelmez. Bu ayrı bir sorudur ve TMK m. 250'ye göre çözülür. Paylı mülkiyetteki malın bir eşe verilmesi ise TMK m. 248/2'de düzenlenmiştir.

Madde TMK m. 243 yoluyla mal ayrılığı rejiminde de uygulanır. Edinilmiş mallara katılmada da aynı kural vardır (TMK m. 222). Orada ayrıca bir eşin bütün mallarının, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılacağı karinesi bulunur.

Gerekçede söz edilen "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur.