TMK Madde 218 – Kapsamı

TMK Madde 218 metni

Mülkiyet / Kapsamı

Madde 218

Edinilmiş mallara katılma rejimi, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını kapsar.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 218 gerekçesi

Edinilmiş mallara katılma rejimi, İsviçre Medenî Kanununda 1 Ocak 1988 tarihinde yürürlüğe giren bir değişiklikle, bu ülkede "yasal mal rejimi" olarak kabul edilmiştir. Yürürlükteki Kanunda eşler arasındaki yasal mal rejiminin "mal ayrılığı" olduğu belirtilmiştir. Evlilik birliği sona erdiğinde, mal ayrılığı rejiminin eşler arasında büyük haksızlıklara yol açtığı, özellikle meslek sahibi kocanın lehine işlediği ve ev işlerini yapan ve hatta kocasına mesleğinin icrasında yardımcı olan kadının durumunu hiç nazara almadığı, meslek çevrelerinde ve kamu oyunda ağır eleştirilere uğramıştır. Bu nedenle, "edinilmiş mallara katılma" rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiştir.

Yürürlükteki Kanunda bu konuda hüküm olmadığı cihetle, edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin bütün hükümler, İsviçre Medenî Kanunundan çeviri suretiyle alınmıştır.

Madde, İsviçre Medenî Kanununun 196 ncı maddesinin karşılığıdır. Bu hükümle, edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerin iki grup malı olduğu kabul edilmiştir. Bunlar, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarıdır. Eşlerden her biri evlilik birliğinin devamı süresince her iki grup mal üzerinde de mülkiyet hakkına sahip olduğundan, bu mallar üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarrufta bulunma hakları kendilerine aittir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Edinilmiş mallara katılma rejiminin, eşlerden her birinin edinilmiş malları ile kişisel mallarını kapsadığını düzenler.

Edinilmiş mallara katılma, eşler arasında mal rejimi sözleşmesi yoksa uygulanan yasal mal rejimidir (TMK m. 202). Bu rejimde her eşin malvarlığı iki gruba ayrılır:

• edinilmiş mallar: evlilik sırasında karşılığı verilerek elde edilen değerler, örneğin maaş birikimiyle alınan ev veya araba (TMK m. 219),
• kişisel mallar: eşin kişisel kullanım eşyası, evlenmeden önce sahip olduğu mallar, miras veya bağış yoluyla edindiği mallar ve manevi tazminat alacakları (TMK m. 220).

Böylece evlilikte dört ayrı mal grubu bulunur: her iki eşin edinilmiş malları ile her birinin kişisel malları.

Evlilik sürerken iki gruptaki mallar da onları edinen eşin mülkiyetindedir; her eş kendi mallarını yönetir, kullanır ve üzerinde tasarrufta bulunur (TMK m. 223). Evlilikte edinilen mallar kendiliğinden eşlerin ortak mülkiyetine geçmez.

Ayrımın sonucu rejim sona erdiğinde ortaya çıkar. Kişisel mallar paylaşmaya girmez. Edinilmiş mallardan bu mallara ilişkin borçlar düşüldükten sonra kalan değere artık değer denir; her eş, diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir (TMK m. 231, 236). Bu hak, diğer eşe ait malda pay sahibi olmak anlamına gelmez; kural olarak bir alacak hakkıdır ve para veya mal olarak ödenebilir (TMK m. 239).

Gerekçede geçen "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur; o dönemde yasal mal rejimi mal ayrılığıydı.