TMK Madde 178 – Zamanaşımı

TMK Madde 178 metni

Karar / Boşanmada tazminat ve nafaka / Zamanaşımı

Madde 178

Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 178 gerekçesi

Madde boşanma sebebiyle açılacak davaların, evliliğin boşanma nedeniyle son bulmasından itibaren bir yıllık zamanaşımı süresine tâbi olduğunu hükme bağlamaktadır. Bu hüküm sayesinde evliliğin boşanma nedeniyle son bulmasına rağmen eşlerin yıllar sonra maddî ya da manevî tazminat ya da ilk kez istenilen yoksulluk nafakası dolayısıyla karşı karşıya gelmeleri önlenmek istenmiştir. Bütün alacak istemleri gibi boşanmadan doğan tazminat ve yoksulluk nafakası istemlerinin de bir zamanaşımı süresinin olması gerekir. Bu süre, evliliğin boşanma sebebiyle son bulmasına ilişkin hükmün kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlayacaktır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, evliliğin boşanmayla sona ermesinden doğan dava haklarının ne kadar süre içinde ileri sürülmesi gerektiğini düzenler. Bu haklar, boşanma hükmünün kesinleşmesinden başlayarak bir yıl geçince zamanaşımına uğrar.

Gerekçeye göre madde özellikle şu talepleri hedef alır:

• maddî ve manevî tazminat (TMK m. 174),
• boşanma davasında istenmemiş olan, yani ilk kez istenen yoksulluk nafakası (TMK m. 175).

Bu talepler boşanma davasıyla birlikte ileri sürülmemişse boşanma kesinleştikten sonra ayrı bir davayla istenebilir; ancak dava bir yıl içinde açılmalıdır. Gerekçe, kuralın amacını eski eşlerin yıllar sonra bu taleplerle yeniden karşı karşıya gelmesini önlemek olarak açıklar.

Süre, boşanma kararının verildiği tarihten değil, kesinleştiği tarihten başlar. Kesinleşme, karara karşı kanun yoluna başvurulmadan sürenin geçmesi ya da başvurunun sonuçlanmasıyla kararın artık değiştirilemez hâle gelmesidir.

Bu süre zamanaşımı süresidir. Hak düşürücü süreden farklı olarak hâkim zamanaşımını kendiliğinden dikkate almaz; davalının bunu savunma olarak ileri sürmesi gerekir. Davalı zamanaşımı itirazında bulunursa süresi geçmiş talep reddedilir.

Daha önce hükmedilmiş bir nafakanın sonradan değişen koşullar nedeniyle artırılması veya azaltılması istemi ise ayrıca TMK m. 176'da düzenlenmiştir.