TMK Madde 140 – Evlenmenin yapılamaması
TMK Madde 140 metni
Evlenme töreni ve tescil / Koşulları / Evlenmenin yapılamaması
Madde 140
Evlenme koşullarının bulunmadığının anlaşılması veya belgelerin verilmesinden başlayarak altı ayın geçmesi hâlinde, evlendirme memuru evlenme törenini yapamaz.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 140 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 106 ncı maddesini karşılamaktadır.
Yapılan düzenlemede daha açık olarak, evlenme koşullarının bulunmadığının tespit edildiği hâllerle, evlendirme belgesi verilmesinden sonra dahi evlenme koşullarının bulunmadığının anlaşılması veya evlenme belgesinin verilmesinden itibaren altı ayın geçmesi hâlinde evlendirme memurunun evlenme törenini yapamayacağı belirtilmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, evlendirme memurunun evlenme törenini hangi durumlarda yapamayacağını düzenler. İki durum vardır: Evlenme koşullarının bulunmadığının anlaşılması ve belgelerin verilmesinden başlayarak altı ay geçmiş olması.
Birinci durum, başvuru kabul edildikten, hatta evlenme izni belgesi verildikten sonra da ortaya çıkabilir. Örneğin başvurudan sonra taraflardan birinin hâlâ evli olduğu ya da evlenecekler arasında evlenmeye engel bir hısımlık bulunduğu anlaşılırsa memur töreni yapmaz. Böylece evlenme engelleri tören anına kadar denetlenmiş olur.
İkinci durum bir süre sınırıdır. Başvuru belgelerinin verilmesinden itibaren altı ay geçmişse memur töreni yapamaz; evlenmek isteyenlerin yeniden başvuru yapması gerekir. Evlenme izni belgesi için de verildiği tarihten başlayan altı aylık bir süre öngörülmüştür (TMK m. 139).
Gerekçe, süreyi evlenme belgesinin verilmesinden başlatır; kanunlaşan metinde ise süre belgelerin verilmesinden başlar. Gerekçedeki "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur.