MÖHUK Madde 7 – Hukukî işlemlerde şekil

MÖHUK Madde 7 metni

Hukukî işlemlerde şekil

Madde 7

(1) Hukukî işlemler, yapıldıkları ülke hukukunun veya o hukukî işlemin esası hakkında yetkili olan hukukun maddî hukuk hükümlerinin öngördüğü şekle uygun olarak yapılabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

MÖHUK Madde 7 gerekçesi

2675 sayılı Kanunun 6 ncı maddesini kısmen karşılamaktadır.

İşlem menfaatini sağlamak amacıyla, hukukî işlemlerin şekline uygulanacak hukukun tespitinde, atıf bertaraf edilerek 2675 sayılı Kanunun 6 ncı maddesine "maddî hukuk hükümlerinin" ibaresi eklenmiştir.

Kaynak: Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, S. Sayısı 47, tasarının 6. maddesi. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen 2675 sayılı Kanun, bu Kanundan önce yürürlükte olan 1982 tarihli Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanundur; gerekçedeki madde numaraları tasarıya aittir.

Açıklama

Bu madde, yabancılık unsuru taşıyan hukukî işlemlerin hangi ülkenin şekil kurallarına uygun yapılması gerektiğini düzenler. Şekil, bir işlemin yazılı veya resmî biçimde yapılması gibi dış görünüşüne ilişkin şartlardır.

Madde iki seçenek tanır. İşlem şu hukuklardan birinin şekil kurallarına uygunsa geçerlidir:

• İşlemin yapıldığı ülkenin hukuku,
• İşlemin esasına, yani içeriğine uygulanacak hukuk.

Amaç, işlemin yalnızca şekil eksikliği yüzünden geçersiz sayılmasını mümkün olduğunca önlemektir. Örneğin Almanya'da yapılan bir sözleşme Alman hukukunun öngördüğü şekle uygunsa, içeriğine Türk hukuku uygulanacak olsa bile şekil yönünden geçerli sayılabilir.

Maddedeki "maddî hukuk hükümleri" ifadesi, gösterilen ülke hukukunun kanunlar ihtilâfı kurallarına bakılmayacağı anlamına gelir. O ülkenin hukuku başka bir ülkenin hukukuna yollama yapsa bile bu dikkate alınmaz. Gerekçedeki "atıf bertaraf edilerek" ifadesi bunu anlatır.

Bazı işlemler için Kanunda özel kurallar vardır ve bunlar bu genel kurala göre önceliklidir. Evliliğin şekline evliliğin yapıldığı ülke hukuku uygulanır (MÖHUK m. 13/2). Taşınmazlar üzerindeki aynî haklara ilişkin işlemlerin şekli taşınmazın bulunduğu ülke hukukuna tabidir (MÖHUK m. 21/4); Türkiye'deki bir taşınmazın devri bu yüzden Türk hukukunun şekil kurallarına bağlıdır. Belirli tüketici sözleşmelerinin şekli için MÖHUK m. 26/3, ölüme bağlı tasarrufların şekli için MÖHUK m. 20/4 ayrıca uygulanır.

Yurt dışında düzenlenen bir belgenin Türkiye'de kullanılabilmesi için apostil veya konsolosluk onayı gibi ayrıca işlemler gerekebilir. Bu, belgenin şekil bakımından geçerliliğinden ayrı bir konudur.